Rynek Górny Görlitz

Rynek Górny w Görlitz to jeden z największych i najbardziej reprezentacyjnych placów tego nadgranicznego miasta. Powstał w XIII wieku, kiedy rozbudowywano Görlitz i potrzebny był większy plac targowy niż istniejący Rynek Dolny. Przez wieki przechodził tędy szlak handlowy Via Regia, łączący Europę Wschodnią z Zachodnią, co sprawiło, że plac ten tętnił życiem kupców z całego kontynentu.

Dziś to miejsce, gdzie parking samochodowy nieco psuje klimat średniowiecznego placu, ale wystarczy podnieść wzrok, by zobaczyć dlaczego Görlitz nazywane jest miastem z ponad 4000 zabytków.

Architektura i zabudowa Rynku Górnego

Plac ma kształt wydłużonego prostokąta o długości około 250 metrów. Ciekawostką jest to, że pierzeje po obu stronach nie są równoległe – lekko schodzą się do siebie, co nadaje rynkowi niepowtarzalny charakter. Kamienice otaczające plac pochodzą głównie z okresu baroku, choć znajdziemy tu także budynki z XIX wieku. Każda fasada jest inna, a mimo to całość tworzy spójną kompozycję – taka właśnie była siła dawnej architektury miejskiej.

Najważniejszym budynkiem na placu jest Nowy Ratusz z 1903 roku. Na jego fasadzie można zobaczyć herby sześciu miast: Bautzen, Görlitz, Kamenz, Lubań, Löbau i Zittau. To miasta należące niegdyś do Górnołużyckiego Związku Sześciu Miast, potężnego sojuszu handlowego i politycznego. Tuż obok wznosi się wieża ratuszowa, która wraz z wieżą kościoła św. Trójcy tworzy charakterystyczną panoramę widoczną z każdego punktu rynku.

Wieżę kościoła św. Trójcy potocznie nazywano „mnichem”, bo jest smukła i prosta jak mnich franciszkański. To właśnie franciszkanie wznieśli tę świątynię w XIII wieku w stylu romańsko-gotyckim.

Kamienice halowe – unikatowe dziedzictwo kupieckiego miasta

W okolicy Rynku Górnego zachowały się charakterystyczne dla Görlitz domy halowe – kupieckie kamienice łączące funkcje mieszkalne, handlowe i magazynowe. To prawdziwa rzadkość architektoniczna. W takich budynkach istniała duża, dobrze oświetlona przestrzeń w rejonie schodów z wysokimi sklepieniami krzyżowymi, do której kupcy wjeżdżali wozami z towarem. Niezależnie od pogody mogli tam eksponować swoje produkty.

Większość domów halowych jest dziś niedostępna dla zwiedzających, ale warto zajrzeć do Schönhof – najstarszego mieszczańskiego domu w całym mieście. Mieści się tam Muzeum Śląskie z ciekawą ekspozycją opisaną po polsku i niemiecku. Wewnątrz można podziwiać XVI-wieczne sklepienia i ścienne malowidła.

Punkt informacji turystycznej i życie kulturalne

Pod numerem 32 na Rynku Górnym znajduje się miejski punkt informacji turystycznej. Można tam zdobyć materiały o mieście i zarezerwować wycieczkę z przewodnikiem, także w języku polskim. Warto tam zajrzeć na początku zwiedzania.

Rynek Górny wraz z Rynkiem Dolnym to centrum życia kulturalnego Görlitz. Odbywają się tu najważniejsze wydarzenia w mieście: Śląski Jarmark Świąteczny, Festiwal Teatrów Ulicznych ViaThea, Święto Starego Miasta (równocześnie ze Świętem Jakubowym w polskim Zgorzelcu po drugiej stronie Nysy Łużyckiej), Nyski Festiwal Filmowy czy Śląski Targ Garncarski. W ciągu roku praktycznie zawsze coś się dzieje.

Dolny i Górny Rynek łączy malownicza ulica Brüderstraße, która często bywa areną imprez kulturalnych i festiwali.

Görlitz jako plan filmowy – „Görliwood”

Doskonale zachowana architektura sprawiła, że w Görlitz nakręcono ponad 100 filmów. To właśnie dlatego miasto przyjęło przydomek „Görliwood”. Kręcono tu „Grand Budapest Hotel” Wesa Andersona (który dostał Oscara za scenografię), „Lektora”, „Złodziejkę książek” czy „Bękarty wojny” Quentina Tarantino. Łącznie aż sześć filmów kręconych w Görlitz zdobyło Oscara.

Po mieście organizowane są specjalne spacery śladem planów zdjęciowych. Niedaleko Rynku Górnego znajduje się słynny Dom Brązowego Jelenia pod numerem 26, który zagrał w „Grand Budapest Hotel” i „W 80 dni dookoła świata”.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy

Spacerując po Rynku Górnym warto zwrócić uwagę na Dom Barokowy z 1726 roku, w którym mieści się Muzeum Historii i Kultury. Największą atrakcją tego muzeum jest Górnołużycka Biblioteka Nauk – jedno z najpiękniejszych wnętrz bibliotecznych w Europie ze zbiorami liczącymi 140 000 woluminów. Polskie i zagraniczne źródła porównują ją do biblioteki z Hogwartu i coś w tym jest – klimat ma naprawdę wyjątkowy.

W zachodniej części rynku można zobaczyć jedną z trzech zachowanych wież strażniczo-obronnych miasta – Wieżę Reichenbachską z XIII wieku. Ma nietypową konstrukcję: u dołu kwadratową, w środkowej części cylindryczną, a wieńczy ją okrągły krenelaż.

Dla kogo jest Rynek Górny w Görlitz

To miejsce dla każdego, kto lubi spacerować po historycznych miastach i podziwiać architekturę. Miłośnicy historii znajdą tu ślady średniowiecznego handlu, szlaków kupieckich i potęgi mieszczaństwa. Fani kina mogą rozpoznawać miejsca znane z filmów. Rodziny z dziećmi docenią przestronny plac i liczne kawiarnie w okolicy.

Görlitz leży tuż przy granicy z Polską, po drugiej stronie Nysy Łużyckiej znajduje się Zgorzelec. To idealne miejsce na weekend – dojazd z większości polskich miast nie zajmuje więcej niż kilka godzin.

Informacje praktyczne – jak zwiedzać Rynek Górny

Rynek Górny jest dostępny bezpłatnie przez całą dobę – to przestrzeń publiczna. Na zwiedzanie samego placu wystarczy 20-30 minut, ale jeśli chce się wejść do muzeów czy wspiąć na wieżę ratuszową, warto zarezerwować 2-3 godziny.

Muzeum Śląskie w Schönhof jest otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-17:00. Bilet normalny kosztuje około 5 euro, ulgowy 3 euro. Muzeum jest zamknięte w poniedziałki.

Muzeum Historii i Kultury z Górnołużycką Biblioteką Nauk również działa od wtorku do niedzieli, 10:00-17:00. Ceny biletów są podobne – około 5 euro normalny, 3 euro ulgowy.

Punkt informacji turystycznej pod numerem 32 jest otwarty w sezonie codziennie, poza sezonem ma zmniejszone godziny otwarcia. Najlepiej sprawdzić aktualne godziny na stronie goerlitz.de przed wizytą.

Dojazd: Z Polski najwygodniej dojechać samochodem – z Wrocławia to około 1,5 godziny, z Jeleniej Góry godzina. Można też skorzystać z pociągu do Zgorzelca, a stamtąd przejść pieszo przez most – Rynek Górny jest około 10 minut spacerem od granicy. W Görlitz funkcjonuje parking przy rynku, choć miejsca bywają zajęte w weekendy.

Najlepszy czas na wizytę: Latem podczas festiwali i jarmarków plac jest najbardziej żywy, ale też najbardziej zatłoczony. Wiosną i jesienią jest spokojniej, a architektura prezentuje się równie dobrze. Zimą warto przyjechać na Śląski Jarmark Świąteczny – to jedno z najpiękniejszych świąt Bożego Narodzenia w regionie.

Na zwiedzanie całego Görlitz warto zarezerwować przynajmniej jeden pełny dzień. Rynek Górny to dobry punkt startowy do eksploracji miasta – stąd blisko do Rynku Dolnego, kościoła św. Piotra i Pawła czy repliki Grobu Pańskiego z Jerozolimy.